آیه ۱۹ سوره نساء
مشخصات قرآنی | |||||
---|---|---|---|---|---|
نام سوره | نساء | ||||
تعداد آیات سوره | ۱۷۶ | ||||
شماره آیه | ۱۹ | ||||
شماره جزء | ۴ | ||||
شماره حزب | ۱۶ | ||||
اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۱۹ سوره نساء نوزدهمین آیه از چهارمین سوره قرآن است و از آیات مدنی آن بهشمار میآید. متن آیه، در خصوص توصیههایی نسبت به زنان است که شوهران باید رعایت کنند. خوشرفتاری با آنان، رعایت علاقه آنان در ازدواج یا ادامه زندگی مشترک، لزوم پرداخت مهریه و ممنوعیت بازپسگیری آن از جمله توصیههای مطرح شده در این آیه است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَرِثُوا النِّسَاءَ كَرْهًا ۖ وَلَا تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ مَا آتَيْتُمُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ ۚ وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ ۚ فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسَىٰ أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَيَجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْرًا كَثِيرًا
![]()
![]()
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«ای کسانیکه ایمان آوردهاید! برای شما جایز نیست که زنان را به اکراه ارث برید، و آنها را تحت فشار قرار ندهید تا بخشی از آنچه را که به آنها دادهاید با خود ببرید، مگر اینکه مرتکب گناه آشکاری شوند، و با آنها به طور شایسته زندگی کنید و اگر هم آنها را نمیپسندید، چه بسا که شما چیزی را نمیپسندید و خداوند در آن خیر و نیکی فراوانی قرار میدهد»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«ای مؤمنان بر شما روا نیست که زنان را بر خلاف میلشان میراث برید [و آنان را به اجبار در حباله نکاح خود نگاه دارید] و بر آنان سختگیری نکنید تا بخشی از چیزی را که به آنان بخشیدهاید پس بگیرید، مگر آنکه مرتکب ناشایستی آشکاری شوند، و با آنان خوشرفتاری کنید و اگر آنان را خوش ندارید [بدانید که] چه بسا چیزی را ناخوش بدارید و خداوند در آن خیر بسیار نهاده باشد»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند که در این آیه، برخی از سنتهای اعراب جاهلی مورد اشاره قرار گرفته و از ارتکاب آنها نهی شده است. بر اساس بخش اول این آیه، جایز نیز زنان را به خاطر ارث بردن از آنان، به عقد خود درآورند و با اکراه نگه دارند. در بخش دوم از آیه گفته شده است که نباید زنان را به خاطر برگرداندن آنچه قبلا به آنان داده شده (همچون مهریه) تحت فشار قرار داد. در ادامه این آیه استثنایی برای حکم قبل بیان شده است؛ در صورتی که زنان مرتکب یک عمل زشت بزرگ (فحشا) شده باشند، مردان میتوانند زنان را در سختی قرار داده تا مهریه خود را ببخشند. در بخش بعدی آیه، تاکید به خوشرفتاری با زنان شده است و پس از آن گفته شده است که اگر آنان را خوش نمیدارید، ممکن است خیری در آنان باشد که خدا از آن آگاه است.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره نساء، چهارمین سوره از قرآن است. این سوره در ترتیب نزول، نود و دومین سوره پس از سوره ممتحنه و پیش از سوره زلزال نازل شده است. از ظاهر سوره چنین استنباط کردهاند به یکباره نازل نشده باشد و آیاتش بیشتر به آیات مدنی شباهت دارند. برای این سوره ۲۶ آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۰: ۱۱.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۴: ۴۰۰.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۸۰.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۸۰.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۳: ۳۱۹-۳۲۰.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره نساء»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۳۱۱۳.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.